IR Notes

IR Notes obchodzi dziś swoje 10 urodziny, dzięki swoim wiernym czytelnikom!!! Biuletyn przeszedł długą drogę od swojego pierwszego wydania : jego zakres jest teraz bardziej wyczerpujący i ukazuje się w dwóch dodatkowych językach (włoskim i testowej wersji w języku polskim). Każdy artykuł IR Notes jest starannie opracowywany przez zespół redakcyjny, przy wsparciu naszej sieci korespondentów i naszego cenionego zespołu profesjonalnych tłumaczy.
IR Notes jest niezależną publikacją, finansowaną w całości z subskrypcji. Jego misją jest informowanie i edukowanie czytelników, których jest ponad 1500, w całej UE i poza nią, na Ukrainie i tak daleko, jak Korea Południowa! Mamy nadzieję przekonać więcej czytelników do przyłączenia się do nas i planujemy zmodernizować format IR Notes. Naszym celem jest ułatwienie dostępu do wiadomości o europejskich sprawach społecznych oraz zapewnienie narzędzia, które będzie stymulować myślenie, generować interakcje i innowacyjne rozwiązania, które pomogą przekształcić Europę socjalną w konkretną rzeczywistość. I musimy nadal pracować nad zadaniem budowania Europy! Cel ten zostanie osiągnięty dzięki wysiłkom wszystkich zaangażowanych, na wszystkich poziomach, i jest to dokładnie to, co IR Notes stara się zrobić, na swój własny skromny sposób. Tak więc… chcielibyśmy podziękować Wam, naszym czytelnikom! Zachęcamy do wyrażania opinii na temat przydatności IR Notes na naszej stronie LinkedIn.

Pascale & Frédéric Turlan

———————————————————————————-

14 grudnia negocjatorzy Rady, Komisji i Parlamentu osiągnęli porozumienie w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju, zmieniającej dyrektywę 2019/1937. Eurodeputowana Lara Wolters (S&D) jest zachwycona: “Ta ustawa jest historycznym przełomem. Firmy są teraz odpowiedzialne za potencjalne nadużycia w swoim łańcuchu wartości, dziesięć lat po tragedii w Rana Plaza” – mówi (patrz komunikat prasowy Parlamentu Europejskiego). Jej przyjęcie zostało przyjęte z zadowoleniem przez europejskie związki zawodowe (zob. komunikaty prasowe ETUC, IndustriAll Europe i EFFAT), ale pracodawcy wyrazili zaniepokojenie tekstem, który nie jest ani jasny, ani realistyczny i stanowi zagrożenie dla konkurencyjności przedsiębiorstw (zob. komunikat prasowy BusinessEurope). Techniczne brzmienie ustawy ma zostać sfinalizowane w nadchodzących tygodniach. Proces ten obejmuje również prawników-lingwistów, którzy przeprowadzą kontrole i przygotują tłumaczenia. Po sfinalizowaniu, wniosek dotyczący dyrektywy będzie musiał zostać formalnie zatwierdzony przez Radę i Parlament, zanim zostanie opublikowany. Ma ona wejść w życie w pierwszym kwartale tego roku.
Tekst będzie miał zastosowanie do przedsiębiorstw i spółek dominujących zatrudniających ponad 500 pracowników i posiadających światowy obrót przekraczający 150 milionów euro. Zobowiązania te będą miały również zastosowanie do firm zatrudniających ponad 250 pracowników i osiągających obroty przekraczające 40 milionów euro, jeśli co najmniej 20 milionów z tej kwoty jest generowane w określonych sektorach, które są bardziej narażone na łamanie praw człowieka lub zanieczyszczenie środowiska, takich jak produkcja i handel tekstyliami, produkcja żywności oraz wydobycie i handel minerałami. Sektor usług finansowych został jednak tymczasowo wyłączony z zakresu stosowania dyrektywy (zob. komunikat prasowy Rady). Dyrektywa będzie miała również zastosowanie do przedsiębiorstw z krajów trzecich, które osiągają równoważne obroty w UE.
Zainteresowane przedsiębiorstwa będą musiały opracować i wdrożyć plan transformacji, który spełnia wymogi dotyczące sprawozdawczości określone w art. 19a dyrektywy (UE) 2021/0104 (CSRD), aby zapewnić, że ich model biznesowy i strategia są dostosowane do celów przejścia na zrównoważoną gospodarkę i ograniczenia globalnego ocieplenia do 1,5°C, zgodnie z porozumieniem paryskim. IndustriAll Europe nadal nie jest jednak usatysfakcjonowana, wskazując, że “nie będzie jednak odpowiedzialności cywilnej za nieprzestrzeganie planów dekarbonizacji” – zamiast tego organy krajowe będą monitorować ich publikację i zgodność. Posłowie zapewnili również, że firmy będą ponosić odpowiedzialność za niespełnienie obowiązków związanych z należytą starannością, a ofiary będą uprawnione do otrzymania odszkodowania.
Stanowisko Parlamentu sugeruje, że dyrektywa powinna zawierać zobowiązanie firm do ustanowienia ram konsultacji z zainteresowanymi stronami, w tym z przedstawicielami pracowników. Istnieje również przepis wymagający od firm informowania pracowników i przedstawicieli pracowników o ich polityce należytej staranności i jej wdrażaniu. Tekst nie precyzuje, na jakim poziomie informacje te mają być przekazywane i jakie konsultacje mają się odbywać. Do każdej firmy będzie zatem należało określenie najbardziej odpowiednich poziomów, na przykład Europejskiej Rady Zakładowej w dużych korporacjach. “Jesteśmy dopiero na początku procesu, w którym związki zawodowe działające w międzynarodowych firmach bez wątpienia odegrają pełną rolę”, ostrzega Judith Kirton-Darling, pełniąca obowiązki Wspólnego Sekretarza Generalnego IndustriAll Europe (patrz komunikat prasowy).

> Dowiedz się więcej: Dokumentacja Parlamentu Europejskiego dotycząca należytej staranności.

Sprawozdanie na temat zrównoważonego rozwoju : Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2023/2772 z dnia 31 lipca 2023 r. uzupełniające dyrektywę 2013/34/UE w odniesieniu do standardów sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju zostało opublikowane. Tekst ten jest niezwykle ważny dla firm, ponieważ określa treść raportów zrównoważonego rozwoju, które będą musiały publikować od 2025 r. (zob. Sustainability reporting et Due diligence). Rozporządzenie to, które Komisja przedstawiła pod koniec lipca (patrz IR Notes 214), zostało zatwierdzone przez Parlament 18 października, po tym jak wcześniej odrzucił on próbę ograniczenia jego zakresu przez konserwatywnych posłów do PE (patrz IR Notes 217). ‑Tak więc od 2025 r. firmy zatrudniające ponad 500 pracowników, do których ma już zastosowanie obecna dyrektywa 2013/34 w sprawie sprawozdawczości finansowej (NFRD), będą zobowiązane do sporządzenia raportu zrównoważonego rozwoju w oparciu o dane z 2024 r., jeśli ich całkowita wartość bilansowa wynosi co najmniej 25 mln euro lub ich obrót w UE wynosi co najmniej 50 mln euro. Począwszy od 2026 r. (dla zestawu danych z 2025 r.) obowiązek ten zostanie rozszerzony na firmy, które zatrudniają średnio ponad 250 pracowników i przekraczają jeden z dwóch wyżej wymienionych progów. Załącznik I do rozporządzenia określa pozycje objęte m.in. europejskimi standardami sprawozdawczości środowiskowej i społecznej (ESRS) w zakresie “Własnej siły roboczej” (ESRS S1) i “Pracowników w łańcuchu wartości” (ESRS S2), które wykraczają poza informacje przekazywane obecnie przedstawicielom pracowników, a w szczególności przedstawicielom ERZ.

• Definicja wielkości przedsiębiorstwa : Opublikowano dyrektywę delegowaną Komisji (UE) 2023/2775 z dnia 17 października 2023 r. zmieniającą dyrektywę 2013/34/UE w odniesieniu do dostosowania kryteriów wielkości mikroprzedsiębiorstw oraz małych, średnich i dużych przedsiębiorstw lub grup. Tekst ten między innymi podnosi progi obrotów dla zakresu stosowania dyrektywy w sprawie sprawozdawczości niefinansowej (NFRD) 2013/34 (zob. powyżej).

Belgijska prezydencja w UE : Belgia zastąpiła Hiszpanię w sprawowaniu prezydencji w UE i będzie nadal zajmować się kwestiami społecznymi i priorytetowo traktować szereg tematów, takich jak zdrowie psychiczne w miejscu pracy. Jej program prac odnosi się do “ambitnej i przyszłościowej agendy społecznej” i obejmuje “przegląd zarządzania gospodarczego, traktowanie społecznych inwestycji publicznych w zrewidowanych ramach fiskalnych oraz zwiększoną widoczność ram konwergencji społecznej” (patrz strona internetowa prezydencji).

Negocjacje akcesyjne : 14 grudnia przywódcy UE zdecydowali o rozpoczęciu negocjacji akcesyjnych z Ukrainą i Republiką Mołdawii, którym przyznano status kraju kandydującego w czerwcu 2023 r., oraz o przyznaniu statusu kraju kandydującego Gruzji. Z kolei Bośnia i Hercegowina będzie musiała poczekać, aż Komisja Europejska przedstawi do marca 2024 r. sprawozdanie z poczynionych postępów (zob. konkluzje Rady). Pozostałe kraje kandydujące (Albania, Macedonia Północna, Czarnogóra, Serbia, Turcja) będą musiały czekać (patrz Enlargement). Należy pamiętać, że niektóre umowy Europejskiej Rady Zakładowej, które przewidywały rozszerzenie UE o Cypr, Maltę i kraje Europy Środkowo-Wschodniej prawie 20 lat temu, zawierają postanowienia, które obejmują przedstawicieli krajów kandydujących lub krajów, z którymi negocjacje akcesyjne już się rozpoczęły, czasami bezpośrednio jako pełnoprawnego członka lub alternatywnie jako obserwatora. Klauzule te mogłyby zatem zostać reaktywowane w celu włączenia pracowników z tych krajów do ERZ. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby ERZ otworzyły swoje drzwi dla krajów spoza UE, w oparciu o zasadę autonomii stron. Perspektywa rozszerzenia została z zadowoleniem przyjęta przez europejski ruch związkowy, który nie wydaje się obawiać ewentualnego ryzyka dumpingu socjalnego (zob. komunikat prasowy EKZZ).

Środki kwarantanny i płatny urlop : W wyroku dotyczącym oddalenia wniosku o przeniesienie corocznego urlopu pracownika, który musiał odizolować się na pewien czas po kontakcie z pacjentem chorym na Covid-19 (zob. Annual leave ), Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że okres kwarantanny nie może sam w sobie stanowić przeszkody w osiągnięciu celu corocznego płatnego urlopu, który ma umożliwić pracownikom odpoczynek od wykonywania pracy, do której są zobowiązani na podstawie umowy o pracę, oraz korzystanie z okresu relaksu i wypoczynku. Rozwiązanie to różni się zatem od rozwiązań dotyczących prawa do zwolnienia lekarskiego, które zdaniem TSUE pozwala na przeniesienie płatnego urlopu (TSUE, 14 grudnia 2023 r., sprawa C-206/22, TF).

Płaca minimalna : W dniu 1 stycznia płaca minimalna brutto została podniesiona do 840 euro, co stanowi wzrost o 140 euro lub 20% w stosunku do wartości z 2023 r., na mocy rozporządzenia z dnia 25 października 2023 r., zgodnie z zaleceniem komitetu konsultacyjnego, którego zadaniem jest określenie poziomu płacy minimalnej. Podobnie jak w poprzednich latach, chorwackie stowarzyszenie pracodawców ostrzegło, że wzrost ten, który nie jest oparty na poprawie wydajności, może zagrozić długoterminowej rentowności firm działających w branżach pracochłonnych, a także może zagrozić konkurencyjności chorwackiej gospodarki na rynkach światowych.

Urlop rodzicielski : Weszły w życie nowe prawa dla rodziców dzieci urodzonych lub adoptowanych od 1 stycznia, aby ułatwić życie samotnym rodzicom i rodzinom LGBT+. Każdy pracownik ma prawo do wzięcia 24 tygodni (płatnego) urlopu rodzicielskiego, z czego 13 może zostać przeniesionych na drugiego rodzica. Od teraz samotni rodzice będą mogli przenieść te tygodnie na członka rodziny (brata, babcię itp.) lub na jednego lub dwóch rodziców społecznych: małżonka rodzica prawnego, konkubenta rodzica prawnego (z którym mieszkają od co najmniej dwóch lat), znanego darczyńcę, który ma związek rodzicielski z dzieckiem lub małżonka tego samego darczyńcy lub znanego konkubenta (patrz komunikat prasowy).

Urlop na karmienie piersią : W dniu 19 grudnia Rada Ministrów przyjęła poprawkę do Statutu Pracowniczego (art. 37.4), rozszerzającą prawo do urlopu na karmienie piersią, który wcześniej był przyznawany tylko w ramach układu zbiorowego pracy lub umowy zakładowej, na wszystkie pracownice. W rezultacie, w przypadku narodzin, adopcji i opieki nad dzieckiem w celu adopcji lub opieki zastępczej, pracownicy będą uprawnieni do jednej godziny nieobecności w pracy dziennie, opłacanej przez pracodawcę, którą mogą podzielić na dwie części, w celu opieki nad dzieckiem do ukończenia przez nie dziewiątego miesiąca życia. Mogą również zaoszczędzić te godziny i wziąć cały dzień wolny od pracy lub skrócić swój dzień pracy o pół godziny (patrz komunikat prasowy).

Podział zakończony sukcesem : 9 grudnia belgijska grupa chemiczna Solvay podzieliła się na dwa odrębne podmioty: z jednej strony Syensqo, które przejmuje szybko rozwijającą się działalność firmy w zakresie chemikaliów specjalistycznych (odpowiadającą za 60% obrotów dawnej firmy Solvay), a z drugiej Solvay, który zachowuje swoją historyczną działalność biznesową. Co więc stanie się teraz z ERZ Solvay? Jak możemy być pewni, że pracownicy Syensqo będą odpowiednio reprezentowani na szczeblu europejskim? Mając na uwadze te pytania, kierownictwo Solvay i ERZ przewidziały wpływ tej reorganizacji, gdy tylko plan został ogłoszony w marcu 2022 roku. Po pierwsze, w maju 2022 r. podpisali protokół ustaleń wspierający proces informowania i/lub konsultacji związanych z transformacją organizacyjną grupy Solvay. Dokument ten: reguluje sposób, w jaki będzie przebiegać procedura informacyjna i konsultacyjna związana z planem, zgodnie z dokładnym harmonogramem; ustanawia komitet ad hoc reprezentujący kraje najbardziej zainteresowane transformacją, w tym kraje spoza UE; określa szczegóły korzystania z porad ekspertów, treść i harmonogram informacji, które mają być przekazywane komitetowi ad hoc, zobowiązania podjęte przez firmę wobec pracowników, ramy planu dobrowolnych odejść itp. oraz los organów reprezentujących pracowników. Globalne Forum Solvay jest utrzymywane przez obie grupy utworzone przez spin‑ off i podjęto zobowiązanie do ustanowienia ERZ w obu podmiotach tak szybko, jak to możliwe, po ich utworzeniu. Tekst tworzy również Biuro Łącznikowe, składające się z członków Komisji Selekcyjnej z obu ERZ, które będzie spotykać się w celu omówienia tematów związanych z separacją przez ograniczony czas (dwa lata). Następnie, w umowie przejściowej podpisanej w grudniu 2022 r., kierownictwo Solvay i ERZ stwierdziły, że ERZ Solvay została wyznaczona jako właściwy organ do ustanowienia przyszłych ERZ i przygotowania obu umów, tak aby te rady zakładowe mogły rozpocząć pracę natychmiast po zakończeniu procesu wydzielenia. “Ponieważ dopiero niedawno zmieniliśmy umowę Solvay, poza kilkoma drobnymi różnicami, przyjęliśmy istniejącą umowę dla obu nowych podmiotów”, wyjaśnia Marcus Roumen, sekretarz ERZ Solvay. Wreszcie, umowy ERZ, które są praktycznie identyczne, zostały podpisane 23 listopada 2023 r., zarówno dla Solvay, jak i Syensqo.